Na miejscu sowieckiej zbrodni

W Turzy k. Sokołowa Małopolskiego nad grobami pomordowanych przez NKWD w 1944 r. żołnierzy Narodowych Sił Zbrojnych i Armii Krajowej odbędą się dzisiaj uroczystości.

 Początek uroczystości w lesie turzańskim, który skrywa szczątki ponad pięciuset polskich żołnierzy patriotów, zaplanowano na godz. 13.30. Rozpoczną je występy chóru z parafii pw. św. Jana Chrzciciela w Sokołowie Małopolskim, sanktuarium Matki Bożej Królowej Świata – Opiekunki Ludzkich Dróg, oraz Orkiestry Wojskowej 21. Brygady Strzelców Podhalańskich z Rzeszowa. Centralnym punktem uroczystości będzie Msza św. polowa nad grobami pomordowanych, której o godz. 14.00 będzie przewodniczyć ordynariusz diecezji rzeszowskiej ks. bp Jan Wątroba. Uroczystości rocznicowe z udziałem rodzin pomordowanych, przedstawicieli organizacji kombatanckich, młodzieży i harcerzy zakończy Apel Pamięci i salwa honorowa żołnierzy 21. Brygady Strzelców Podhalańskich oraz złożenie wieńców i zapalenie zniczy na grobie pomordowanych.

Spoczywają tam żołnierze z pobliskiego obozu NKWD Trzebuska-Turza zwanego też „Małym Katyniem”, który działał od sierpnia do połowy listopada 1944 r. Obóz miał być zapleczem aresztu śledczo-wydobywczego dla podejrzanych o wrogą działalność wobec ZSRS. Według relacji świadków, przez obóz przewinęło się nawet kilka tysięcy osób – żołnierzy, dowódców Armii Krajowej, ale także cywilów z całego kraju. Ponad pięciuset zostało zamordowanych na podstawie wyroków jednoosobowego sądu sowieckiego.  

W okresie PRL-u zbrodnie sowieckie w Turzy skrywano. W 1981 r. rzeszowska „Solidarność” złożyła doniesienie o ludobójstwie w lesie turzańskim do Prokuratury Generalnej w Warszawie. 15 września 1985 r. na miejscu zbrodni postawiono krzyż, przy którym odbywają się uroczystości.

Mariusz Kamieniecki