W hołdzie ofiarom Katynia i zesłańcom Sybiru
W Przemyślu odsłonięto dziś pomnik Zesłańców Sybiru i Ofiar Katynia. Monument upamiętnia zarówno ofiary sowieckich wywózek Polaków na „nieludzką ziemię”, jak i zbrodni katyńskiej i ma przypominać przyszłym pokoleniom o tragicznych wydarzeniach sprzed lat.
Dzisiejsza data odsłonięcia i poświęcenia w Przemyślu pomnika Zesłańców Sybiru i Ofiar Katynia nie była przypadkowa, ponieważ 22 czerwca to także 76. rocznica trzeciej masowej deportacji na Syberię. Szacuje się, że wskutek deportacji w głąb ZSRS wywieziono ponad 1,3 miliona Polaków. Inicjatorem budowy pomnika, który przypomina o tragedii zesłańców, byli: Związek Sybiraków Oddział w Przemyślu, Związek Sybiraków III RP Oddział w Przemyślu oraz przemyskie Koło Stowarzyszenia Rodzin Ofiar Katynia. Monument został zlokalizowany w symbolicznym miejscu – na skwerze przy Wybrzeżu Józefa Piłsudskiego, tuż obok dawnego sowieckiego schronu z okresu II wojny światowej, stanowiącego element fortyfikacji słynnej Linii Mołotowa – jednego z najdłuższych systemów obronnych w Europie, ciągnącego się od Karpat po Bałtyk. Autorem projektu pomnika, a jednocześnie jego wykonawcą jest artysta rzeźbiarz Marian Szajda.
– Naszym celem było upamiętnienie Golgoty Polaków ze szczególnym uwzględnieniem okresu II wojny światowej, ale także wywołanie refleksji, aby nigdy więcej nie powtarzać historycznych błędów – mówi Stanisława Żak, członek zarządu przemyskiego Oddziału Związku Sybiraków.
Pomnik przedstawia wnętrze wagonu towarowego przedzielonego wyciętym w ścianie krzyżem, który stanowi jego centralną część. Lewa strona pomnika z dużym napisem KATYŃ i datą „1940” ma przypominać o ofiarach sowieckich zbrodni na polskich oficerach. Natomiast prawa strona – z herbem Sybiraków – poświęcona jest zesłańcom na Syberię w okresie zaborów, a także deportowanym w głąb ZSRS w latach 1939-1956. Pomnik Zesłańców Sybiru i Ofiar Katynia w Przemyślu, który poświęcił dziś metropolita przemyski ks. abp Adam Szal, dołączył do szczególnych znaków pamięci o Polakach, którzy wbrew własnej woli zostali deportowani i przeszli Golgotę Wschodu.
Mariusz Kamieniecki
