logo
logo
Piątek,
2 października 2015
W stronę realnego świata

Pisanie lokalnej historii

zdjęcie
prof. dr hab. Mieczysław Ryba
Kierownik Katedry Historii Systemów Politycznych XIX i XX w. Katolickiego Uniwersytetu Lubelskiego Jana Pawła II

Jeden z kolegów zajmujący się naukowo teorią cywilizacji Feliksa Konecznego przekonywał mnie o dużym znaczeniu majątku trwałego w naszej łacińskiej cywilizacji. Gdy przykładowo kupujemy dom, wchodzimy w obszar różnorakich relacji: rodzinnych, sąsiedzkich, parafialnych itd. Dlatego tak ważna w naszej tradycji była „ojcowizna”, a więc miejsce, gdzie żyli i pracowali nasi przodkowie. Majątek trwały łączy się również, jak widać, z wchodzeniem w relacje z pokoleniami, które odeszły. To dlatego ludzie kupują i remontują stare dwory, czy zwykłe drewniane, chłopskie domki.

Jednak żeby międzypokoleniowa relacja realnie zaistniała potrzebna jest nasza wiedza o ludziach, którzy odeszli. W ostatnich latach, latach triumfu ideologii multikulturalizmu wiedza o przeszłości spychana była na margines lub na różne sposoby wykrzywiana. Równolegle jednak szedł proces mocnej kontestacji tej ideologii, objawiający się w młodym pokoleniu pracą w grupach rekonstrukcyjnych, czy też w pokoleniu starszym – pisaniem historii rodzimych miast, wsi czy parafii.

Miałem niedawno okazję uczestniczyć w dwóch bardzo ważnych wydarzeniach z tej dziedziny i to w moich rodzinnych stronach. W poddukielskiej Iwli ksiądz Ryszard Szwast zorganizował promocję książki o dziejach tej miejscowości. Ta niemal benedyktyńska praca, zawierająca opisy historii wszystkich rodzin żyjących w Iwli, a także domostw, które tam zostały pobudowane spotkała się z dużym uznaniem miejscowej społeczności. Tłumy ludzi, piękna uroczystość.

Niemal równolegle w niedalekiej parafii, gdzie wychowali się moi rodzice (w parafii Cieklin) z inspiracji księdza Franciszka Motyki pan Stanisław Królikowski napisał historię tutejszej wspólnoty. Wszystko to ma dla nas, ludzi związanych z tymi miejscowościami olbrzymie znaczenie. Dzięki zapoznaniu się z przeszłością tym bardziej jesteśmy w stanie pokochać te małe ojczyzny. Kochając nasze miejsca urodzin, o wiele bardziej wchodzimy w relację z wielką Ojczyzną, Polską. Trzeba najpierw poznać to, co tę ojczyznę stanowi, by móc to wszystko umiłować.

Tego typu dzieła, jak księdza Szwasta oraz pana Królikowskiego i księdza Motyki mają olbrzymi ładunek wychowawczy także dla młodego pokolenia. Wszak wiedza o tym, kim byli przodkowie buduje w młodym pokoleniu mocną relację z konkretnymi miejscowościami i z ludźmi, którzy żyli i żyją na danym terenie. W ten sposób zaczynamy być wspólnotą w pełnym tego słowa znaczeniu. Wspólnotą tych, którzy żyją obecnie i pokoleń, które odeszły. Po prostu stajemy się w pełni narodem, który szanując tradycję, jest w stanie jako wspólnota kreślić plany na przyszłość.

Ciekawe, że tego typu inicjatywy wydawnicze wychodzą nader często od polskich kapłanów. Jest to z pewnością związane w faktem, że ludzie wiary patrzą na życie głębiej, widząc człowieka w perspektywie wieczności. Patrząc na rzeczywistość w tym wymiarze wiemy, że ci którzy odeszli - wciąż żyją, wszak jest świętych obcowanie. Niewątpliwie takie głębokie spojrzenie kapłanów jest w naszej tradycji ukorzenione. Jak można mówić o historii Polski, bez kroniki Jana Długosza, dodajmy - też kapłana Kościoła katolickiego. To jego kroniki z piętnastego wieku pozwoliły ówczesnemu pokoleniu bardziej powiązać swoje losy z losami tych, którzy odeszli. I tak jak Długosz swoim dziejopisarstwem w dużym stopniu połączył całe ciągi pokoleń Polaków, tak dziś czynią to różni kapłani (a także świeccy) w wielu, małych wydawałoby się miejscowościach. Tak w Iwli, jak i w Cieklinie doświadczyłem takiego właśnie pogłębionego, kapłańskiego spojrzenia na przeszłość.

I znów to co związane z losami Kościoła katolickiego, ściśle przeplata się z tym, co zwiemy naszą narodową historią. Autorzy i inspiratorzy tych historycznych publikacji wiążą wspólnoty lokalne w relacje międzypokoleniowe i międzysąsiedzkie. Podłożem kulturowym tej więzi jest religia katolicka, podłożem intelektualnym - spisane dzieje parafii, wiosek i gmin.

Warto zachęcać do takich inicjatyw ludzi z całej Polski, idąc niejako wbrew współczesnym ideologom, którzy starają się nam wmówić, że własnej historii powinniśmy się wstydzić, a potem, że powinniśmy się jej wyrzec.

POZOSTAŁE WPISY
Piątek, 23 października 2015

Polityka polska wobec polskiej emigracji

Piątek, 25 września 2015

Lwowskie refleksje i św. Jan z Dukli

Czwartek, 24 września 2015

Przypadek Jana Tomasza Grossa – czyli kilka słów o polskim masochizmie politycznym

Wtorek, 19 maja 2015

Propagandowa ofensywa PO czy medialna histeria

Piątek, 8 maja 2015

Przedwyborcze zmagania

Piątek, 6 marca 2015

Wyrok w sprawie Nergala i wojna religijna w Polsce

Piątek, 2 stycznia 2015

Polska i Europa na początku 2015 r.

Niedziela, 23 listopada 2014

"Zaściankowy światopogląd" czyli zmagania ze skandalami w kulturze

Piątek, 7 listopada 2014

Gospodarność i rozrzutność w polskich samorządach

Niedziela, 2 listopada 2014

HALLOWEEN - NA DRODZE WALKI Z UROCZYSTOŚCIĄ WSZYSTKICH ŚWIĘTYCH

Czwartek, 30 października 2014

Samorząd wobec wojny ideologicznej we współczesnej Polsce

Piątek, 17 października 2014

Zachodnioeuropejska religijność a polski katolicyzm

Czwartek, 26 czerwca 2014

"Golgota Picnic" - rewolucja seksualna w natarciu

Czwartek, 12 czerwca 2014

Cywilizacja życia i dyktutura relatywizmu

Piątek, 6 czerwca 2014

Rzeczpospolita "okrągłostołowa"

Piątek, 16 maja 2014

Rada Miasta Lublina upamiętniła komunistycznego działacza

Sobota, 26 kwietnia 2014

Jan Paweł II - rozważania w przededniu kanonizacji

Piątek, 7 marca 2014

"Kamienie na szaniec" - harcerski etos w krzywym zwierciadle

Poniedziałek, 24 lutego 2014

Soczi –Kijów: Medialna wojna i wielka porażka Kremla

Czwartek, 6 lutego 2014

Walka z pedofilią czy wojna z Kościołem?

Czwartek, 16 stycznia 2014

Rada Miasta Lublina wobec ideologii gender

Niedziela, 22 grudnia 2013

List polskich biskupów i nowa "teologia wyzwolenia"

Sobota, 14 grudnia 2013

Walka buldogów politycznych w PO trwa

Piątek, 13 grudnia 2013

Stan wojenny i relatywizm historyczny

Sobota, 23 listopada 2013

Kryzys Partnertwa Wschodniego i zmiany geopolityczne w Europie centralnej

Czwartek, 21 listopada 2013

Wewnątrzpartyjna walka w PO i rekonstrukcja rządu

Piątek, 8 listopada 2013

Sześciolatki i lekceważenie obywatelskiej inicjatywy

Środa, 9 października 2013

Nowa odsłona antykościelnej propagandy

Wtorek, 1 października 2013

Sprawa zakazu propagandy homoseksualnej w Rosji

Czwartek, 8 sierpnia 2013

Globalne uderzenie w rodzinę

Poniedziałek, 29 lipca 2013

Adama Michnika wizja historii i nowy patriotyzm

Piątek, 26 lipca 2013

Upamiętnianie ludobójstwa wobec gloryfikacji UPA

Piątek, 7 czerwca 2013

Jaruzelski bohaterem?

Piątek, 24 maja 2013

Gimnazjum im. Ojca Profesora Mieczysława Alberta Krąpca w Lublinie

Piątek, 17 maja 2013

Rotmistrz Pilecki - niezłomny bohater

Piątek, 19 kwietnia 2013

"Cristiada" - czyli walka w obronie wiary

Sobota, 30 marca 2013

Zbawienie, a nie samozbawienie

Niedziela, 17 lutego 2013

Lokowanie "gejowskiej" propagandy

Piątek, 8 lutego 2013

Unijne pieniądze, unijne problemy

Czwartek, 31 stycznia 2013

Homozwiązki a strefa euro

Piątek, 18 stycznia 2013

Duchowa walka o Polskę

Piątek, 28 grudnia 2012

Siła Radia Maryja

Sobota, 22 grudnia 2012

Walka Bożego Narodzenia z utopią materializmu

Środa, 19 grudnia 2012

Nieosądzona zbrodnia demoralizuje podwójnie

Piątek, 7 grudnia 2012

Rafała Ziemkiewicza myśli neoendeckie

Sobota, 1 grudnia 2012

Narodowe odrodzenie

Piątek, 9 listopada 2012

Rodzina Radia Maryja u tronu Benedykta XVI

Środa, 24 października 2012

Holenderskie refleksje

Czwartek, 11 października 2012

KRYZYS WŁADZY DONALDA TUSKA

Środa, 19 września 2012

Wobec radykalizacji postaw w świecie islamu

Piątek, 7 września 2012

Napięcie w strefie euro rośnie

Czwartek, 30 sierpnia 2012

Amber Gold i nowe przesilenie polityczne

Środa, 29 sierpnia 2012

"Paramałżeństwa" - ustawa o związkach partnerskich w natarciu

Poniedziałek, 20 sierpnia 2012

Chrześcijanie Wschodu i Zachodu wobec upadku cywilizacji

Środa, 8 sierpnia 2012

Mitt Romney - walka o głosy czy nowe otwarcie amerykańskiej polityki w Europie?

Wtorek, 31 lipca 2012

Symboliczna wizyta

Piątek, 13 lipca 2012

Chaos multikulturalizmu

Piątek, 6 lipca 2012

Kreowanie wroga klasowego