W rocznicę powstania Polskiego Państwa Podziemnego przedstawiciele IPN wzięli udział w uroczystościach pod pomnikiem Polskiego Państwa Podziemnego i Armii Krajowej w Warszawie. Wykładu dr. Jarosława Szarka wysłuchali natomiast uczniowie, nauczyciele, historycy i kombatanci – uczestnicy konspiracji w czasie II wojny światowej. Można było także śledzić tę lekcję historii online – za pośrednictwem strony IPN.
– II Rzeczpospolitą budowano m.in. na micie Powstania Styczniowego. Już wtedy istniał fenomen „państwa tajemnego”. Ale dopiero w czasie II wojny stworzono coś, czego nie zrobił żaden inny naród w okupowanej Europie – przypomniał prezes IPN.
Podkreślał niebywałą aktywność biorących udział m.in. w tajnym nauczaniu.
– Jak twierdzą niektórzy badacze, objęto nim być może nawet ok. miliona osób. Bo ci, którzy kształcili kolejne pokolenie, wierzyli, że Polska będzie niepodległa, a kadry, których potrzebuje, muszą powstawać nawet w czasie okupacji – stwierdził dr Jarosław Szarek.
Już same liczby uczniów, którzy uczęszczali na tajne komplety, robią wrażenie do dziś – Uniwersytet Warszawski mógł się pochwalić ok. dwoma tysiącami studentów, Politechnika Warszawska – trzema tysiącami. Podobnie było w innych miastach. Były nawet doktoraty i habilitacje!
Oprócz tego drukowano dziesiątki pism czy ulotek, także tych w języku niemieckim, które docierały m.in. do żołnierzy wroga i starały się – poprzez dezinformację – podważyć ich morale. Zdarzały się także akcje spektakularne – docierano z wydawnictwami w języku niemieckim na terytorium Rzeszy.
Prezes IPN przypomniał, że ich ofiara nie poszła na marne.
– Choć – po decyzjach wielkich mocarstw, jakie zapadły w Teheranie i Jałcie – Polskie Państwo Podziemne, żywa tkanka Narodu, stało się ofiarą, bo zaczęła się nowa okupacja naszego kraju, dorobek tych lat nie został zmarnowany – podkreślał dr Jarosław Szarek i zaznaczył, że nawet komuniści, w tym – Władysław Gomułka – do części tego dorobku się odwoływali.
Uczestnicy wykładu dostali też od przedstawicieli IPN publikacje Instytutu. Eksperci IPN we współpracy z Ministerstwem Edukacji Narodowej rozpoczynają cykl zajęć, który na początku poruszy role i osiągnięcia Polskiego Państwa Podziemnego.
