logo
logo

Zdjęcie: arch./ -

Matka Boża Leśniańska naszą królową

Sobota, 17 sierpnia 2013 (08:02)

Z ojcem Mieczysławem Łackiem, rzecznikiem prasowym leśniańskiego sanktuarium prowadzącym stronę internetową: http://lesnapodlaska.paulini.pl, rozmawia Izabela Kozłowska


Jaka jest historia powstania sanktuarium Matki Bożej Leśniańskiej?

– Leśna Podlaska leży 15 km na północny zachód od Białej Podlaskiej nad rzeczką Klukówką, dopływem Krzny. W XVIII wieku, za sprawą paulinów i kultu Matki Bożej Leśniańskiej, osada zwana była Podlaską Częstochową. 26 września 1683 r. wypasający bydło 2 chłopcy: 9-letni Aleksander Stelmaszczuk i 10-letni Miron Makaruk, zobaczyli na dzikiej gruszy lśniący wizerunek Matki Bożej. Kamienny obraz przewieziono do Bukowic, których właściciel podjął decyzję, że w miejscu objawienia zostanie wzniesiony drewniany kościółek rzymskokatolicki. Już w 1686 r. w świątyni umieszczono cudownie znaleziony wizerunek.


W roku 1700 Franciszek Prażmowski, biskup łucki i brzeski, zapoznawszy się dokładnie ze sprawą, zezwolił na publiczny kult Matki Bożej z Leśnej. 16 lat później książę Karol Stanisław Radziwiłł, kanclerz Wielkiego Księstwa Litewskiego, ufundował złote korony (korona Matki Bożej była ozdobiona 24 większymi diamentami i 121 mniejszymi, a w koronie Dzieciątka Jezus jaśniało 12 większych i 24 mniejszych diamentów), by ozdabiały cudowny wizerunek. Niewielki, rzeźbiony w kamieniu wizerunek maryjny uznano za cudowny w 1700 roku, a paulini z Częstochowy założyli tu klasztor i rozpoczęli budowę wielkiego kościoła.


W sanktuarium znajduje się kaplica Zjawienia ze studnią w miejscu gruszy, na której po raz pierwszy dzieci ujrzały cudowny wizerunek Matki Bożej. Obok kościoła jest także tzw. dąb miłości, pod którym w czasach zaboru rosyjskiego udzielano potajemnie katolickich ślubów.


18 sierpnia 1963 r. ks. kardynał Stefan Wyszyński dokonał uroczystej koronacji wizerunku leśniańskiej Matki. Odbyła się ona w obecności 12 biskupów i około 150 tys. wiernych. Natomiast w 1981 r. zatwierdzono formularz mszalny dla sanktuarium i nadanie Matce Bożej nowego tytułu: Matki Jedności i Wiary. W 1984 r. leśniański kościół został podniesiony do rangi bazyliki mniejszej.

Do sanktuarium w Leśnej Podlaskiej przybywa wielu pielgrzymów z różnych stron Polski, a także z zagranicy. Pątnicy idą przed słynące łaskami oblicze leśniańskiej Matki, by z wiarą i nadzieją powierzać Jej swoje prośby i troski. Dzieje się tak już od końca XVII stulecia...

W tym roku wypada 50-lecie koronacji cudownego obrazu Matki Bożej Leśniańskiej. Jak przebiegają uroczystości  jubileuszowe?

– Kulminacją tego jubileuszu była Msza św. w czwartek, 15 sierpnia, o godz. 12.00 pod przewodnictwem ks. bp. Zbigniewa Kiernikowskiego, ordynariusza siedleckiego, oraz będzie przyjazd relikwii bł. Jana Pawła II do naszego sanktuarium w niedzielę, 18 sierpnia, o godz. 11.30. Dlaczego relikwie bł. Jana Pawła II są ważne? Dlatego, że to ks. bp Karol Wojtyła przywiózł z Rzymu korony papieskie na obraz leśniański  i brał udział w uroczystości koronacji. Od roku 1962 ks. bp Wojtyła czynnie uczestniczył w obradach Soboru Watykańskiego II. Niedługo, 30 grudnia 1963 roku, półtora roku po śmierci swojego poprzednika, księdza arcybiskupa Eugeniusza Baziaka, Karol Wojtyła został mianowany arcybiskupem, metropolitą krakowskim.

Pełny program uroczystości jubileuszowej 50-lecia koronacji Cudownego Obrazu Matki Bożej Leśniańskiej dostępny jest tutaj.

Mieszkańcy Leśnej Podlaski odczuwają bliskość Matki Bożej Leśniańskiej?

– W kulturze tradycyjnej Matka Boska, jak też w ogóle sacrum, jest odbierana niemal dosłownie: obraz jest utożsamiany z postacią. Matkę Bożą wierni traktują jak swoją najlepszą matkę. I jak do matki społeczność zwraca się z prośbą o opiekę.

Maryja jest również opiekunką i orędowniczką – wyprasza łaski w różnych sytuacjach. Mówią o tym charakterystyczne dla sanktuariów zapiski znane jako tzw. księgi łask, dokumentujące różne cudowne zdarzenia. Można tam odnaleźć efekty owego opiekuństwa: podziękowania za zdrowie, za uzdrowienie z fizycznych dolegliwości, ale też przykłady uzdrowienia duchowego.

Matkę Bożą Leśniańską nazywa się też „królową Podlasia”, „królową podlaskiego kraju”, „skarbem Podlasia”. Oczywiście, w szerszym kontekście Matka Boża jest również „królową Polski”, „królową Królestwa Polskiego”. Pieśni i opowieści przekazywane ustnie z pokolenia na pokolenie odzwierciedlają także Jej rolę w historii. Utrwalają np. przekonanie, że objawienie obrazu w 1683 r. ma związek ze zwycięstwem pod Wiedniem. Matce Bożej Leśniańskiej przypisuje się także opiekę nad prześladowanymi unitami.

Kult przejawia się nie tylko w pieśniach. Ciekawe są również zapisy w księdze łask. Warto także przyjrzeć się wotom, czyli materialnym znakom umieszczanym zwykle w sanktuariach obok obrazów jako znaki pamięci cudownych zdarzeń. Część z nich bezpośrednio odnosi się do uzdrowień z fizycznych dolegliwości, inne, np. różańce, mają charakter odniesień religijnych. O roli tego kultu wiele mówi jego zakres. Do sanktuarium leśniańskiego przybywają nie tylko wierni diecezji siedleckiej czy mieszkańcy południowego Podlasia, ale ludzie z całej Polski.

Nie do przecenienia jest rola samego sanktuarium i gospodarzy tego miejsca – Ojców Paulinów – w ważnych dziejowych momentach, jak okres zaborów, II wojna światowa. Schronienia i opieki najlepszej z matek szukali tutaj partyzanci, żołnierze Batalionów Chłopskich, Armii Krajowej, czego dowodem są umieszczone w kościele tablice pamiątkowe. Do dzisiaj organizuje się tutaj uroczystości patriotyczne rozpoczynające się zwykle Mszą św. Mimo stawianych przeszkód, wręcz zakazów, kult nigdy nie ustał.

Jednakże w przeszłości, w pewnym okresie, mieszkańcy odczuli negatywne konsekwencje lokalizacji sanktuarium. W okresie zaborów, kiedy doszło do kasacji wszystkich zakonów, paulini zostali z Leśnej Podlaskiej usunięci. Przez wiele lat w klasztorze i przebudowanym kościele pracowały mniszki prawosławne. Leśna stała się miejscem wzmożonej rusyfikacji, a parafia została przeniesiona aż do Huszlewa. Wraz z zakończeniem I wojny światowej do Leśnej wrócili paulini, a obraz powrócił dopiero w 1927 r. Wcześniej był wywieziony przez zakonników i został odnaleziony w Łomży. W okresie prześladowań wierni tutejszej parafii organizowali potajemne spotkania z księżmi katolickimi pod tzw. dębem miłości, głęboko w lesie, i tu przyjmowali sakramenty święte.

Jak przez te wszystkie lata rozwijał się kult Matki Bożej Leśniańskiej?

– Kult maryjny na ziemiach Leśnej Podlaskiej zaczął się tuż po objawieniu się wizerunku Matki Bożej na drzewie dzikiej gruszy dwojgu dzieciom. Wieść o tym cudownym wydarzeniu szybko obiegła okoliczne miejscowości i do nowo powstałego kościółka zaczęli przychodzić liczni wierni. Z czasem do Leśnej przybywały pielgrzymki z odległych stron, co świadczy o tym, że kult maryjny przybierał coraz bardziej na sile.

Okrutne losy państwa polskiego niemal na całe stulecie stłumiły kult cudownego wizerunku maryjnego. Jednak gdy tylko obraz powrócił na swoje prawowite miejsce (po 1927 roku), czczenie Matki Bożej jeszcze bardziej wzrosło. Przez ten czas obraz Madonny znajdował się w Łomży. Do Leśnej organizowane są przeróżne pielgrzymki – piesze, autokarowe, pierwszokomunijne itd. Ważnym wydarzeniem było ustanowienie nowenny w 1980 r., która przypada w 26. dzień każdego miesiąca. Kult patronki Podlasia rozszerzył się na całą Polskę, o czym świadczą liczne pielgrzymki wiernych, chcących zawierzyć swoje troski i problemy życiowe Matce Bożej.

Dziękuję za rozmowę.

Izabela Kozłowska

NaszDziennik.pl